Toksyczni rodzice

Toksyczni rodzice

4 min read

Co myślisz, kiedy widzisz stwierdzenie „toksyczni rodzice”? Może wyobrażasz sobie rodziców niewydolnych wychowawczo, alkoholików, rodziców bijących dzieci. Sprawa nie jest tak oczywista. Często dzieci z „dobrych domów” również są ofiarami toksycznych rodziców.

Nie ma rodziców, którzy są idealni. Popełniamy błędy, ciągle się czegoś uczymy. To istota rodzicielstwa, a nie powód do samobiczowania, ale kiedy nasze czyny i słowa zaczynają ranić chronicznie, to należy wziąć pod uwagę, że jest to duży problem, z którym najlepiej byłoby walczyć, ale wiele ludzi jest nieświadomych własnych zachowań, własnego Ja i to rodzi problemy, dotykające cały system rodzinny.

Osoby dorosłe wychodzące z takich domów, często mają problemy natury psychologicznej, czasami negują fakt, że ich rodzice byli toksyczni, tłumaczą ich. Jako rodzice popełniają te same błędy w sposób nieświadomy albo są osobami, które mówią „ja nigdy nie będę taki jak matka/ojciec”, „nie popełnię tych samych błędów”.

Toksyczni rodzice się nie zmieniają, więc nie próbuj ich naprawiać. Jedyne co możesz zrobić w tej sytuacji, to popracować nad sobą. Swoimi reakcjami, poczuciem własnej wartości. A w skrajnych wypadkach najlepiej odciąć się od nich.

Typy toksycznych rodziców:

Rodzice nieadekwatni

Dziecko przejmuje obowiązki dorosłego. Zostaje okradzione z dzieciństwa. Jako przykład mogę podać sytuację, gdy matka obciąża najstarsze dziecko opieką nad młodszym rodzeństwem, i nie chodzi tu o pomoc w obowiązkach domowych, ale sytuacje, gdy dziecko niejako przejmuje rolę matki wobec młodszych dzieci. Inną sytuacją jest, gdy rodzice, niewydolni finansowo każą dziecku po szkole dorabiać, aby utrzymać dom lub każą całkowicie zrezygnować ze szkoły na rzecz pracy.

Kontrolerzy

Mogą kontrolować w sposób bezpośredni. Często rodzic w tym momencie zastrasza swoje dziecko np. komunikatem „jeśli nie przestaniesz się tak zachowywać, to przestane cię kochać”, „moje serce pęka, kiedy tak postępujesz”, „nie interesuje mnie twoja rozpacz, ma być tak, jak mówię”, „nie pozwolę ci tam iść, bo na pewno coś ci się stanie”, w takiej sytuacji twoje uczucia są odsuwane na dalszy plan, a uczucia rodzica są najważniejsze. Starają się uzależnić od siebie dziecko i nie dają mu swobody. Narzucają własne zdanie.

Próbują pieniędzmi uzależnić od siebie dziecko i oczekują wdzięczności. Mogą dawać prezenty, a następnie narzekać, że muszą na ciebie łożyć, mimo że o to nie prosisz.

Tacy rodzice zawsze uważają, że postępują w ten sposób dla „dobra dziecka”. Nic bardziej mylnego.

Manipulacja to nieco subtelniejsza wersja kontroli. Nie dają jasnych komunikatów. Zamiast poprosić o pomoc w posprzątaniu mieszkania mówią „jestem taki zmęczony, a tyle jest w domu do zrobienia”, „muszę jutro pojechać do apteki, ale późno kończę pracę”.

Typ „pomocnik”

Pozornie daje bezinteresowną pomoc. Odmawiasz pomocy w jakieś czynności a matka i tak przychodzi i sprząta ci mieszkanie, przynosi jedzenie, choć masz pełną lodówkę, kupuje tonę zabawek dla twojego dziecka, choć wcale ich nie potrzebuje. Nie pyta o zdanie. Nie interesuje ją to, czego potrzebujesz, ale sama o tym decyduje i tworzy obraz siebie, jako opiekuńczej i troskliwej matki.

Zachowują się, jakby nie posiadali własnego życia, ale dzielili je razem z dzieckiem. Narzucają swoje zdanie, zamartwiają się i próbują rozwiązywać jego problemy, choć dziecko ich o to nie prosi.

Te zachowania mogą wynikać z braku akceptacji do samego siebie, niezadowoleniu z życia, nieprzepracowanych traum, lęku przed odrzuceniem.

Alkoholicy

Niedostępni emocjonalnie, egoistyczni, potrzeby dziecka schodzą na dalszy plan. Często problem alkoholizmu próbuje zostać ukryty, tak aby najbliższe środowisko o tym nie wiedziało. W takich domach również może dochodzić do zniewagi słownej i cielesnej, odwróceniu ról.

Dzieci alkoholików często są lękliwe, zagubione. Jako dorośli sami mogą mieć problem ze spożywaniem alkoholu lub wręcz przeciwnie być zagorzałymi abstynentami.

Stosujący przemoc psychiczną

Słowa ranią, często tak mocno, że zostawiają trwały ślad.

Takie komunikaty mogą być powiedziane wprost bądź są sarkastyczne. Rodzice są wulgarni w stosunku do swoich dzieci. Rodzic stosujący przemoc psychiczną może często krytykować wygląd i zachowanie dziecka. Pod maską opiekuńczości, używają komunikatów poniżających czy grożących dziecku np. „nie masz do tego talentu, lepiej sobie odpuść i zajmij się czymś łatwiejszym”, „wyglądasz w tej sukience, jak baleron”.

Perfekcjoniści

Wymagają od dziecka zadań, często nieadekwatnych do jego poziomu. W przypadku niezrealizowania przez dziecko „celu” ustalonego przez rodzica zostaje ono poniżone. Nie pozwalają dzieciom na popełnianie błędów. Są wulgarni. Czasami agresywni. Wzbudzają w dziecku poczucie winy.

Dorosłe dziecko takich rodziców może albo dążyć ciągle do perfekcji i bać się porażek, albo wręcz przeciwnie, boją się sukcesów i odpuszczają różne działania.

Tyran

Dla takiego rodzica klapsy są metodą wychowawczą, która służy ustawieniem młodego człowieka do „pionu”. Rodzic jest agresywny, często wybucha złością.

Dziecko tyrana może również wyrosnąć na osobę agresywną i mieć problem z kontrolą złości. Może być również tak, że ci dorośli będą wystrzegać się agresji wobec własnych dzieci, ale z kolei nie będą stosować w swoim domu żadnych reguł.

Rodzic doskonały

Osądzają. Ich zasady są najważniejsze, jeśli dziecko postąpi inaczej, odebrana zostanie akceptacja, a także dziecko zostanie obarczone poczuciem winy.

Mowa tu o sytuacjach, które występują ciągle. Mogą wydarzyć się pojedyncze sytuacje, gdy rodzicowi puszczą nerwy i powie coś nieprzyjemnego, bo najzwyczajniej w świecie nie zastanowi się. I to jest normalne. Nikt nie ma nerwów ze stali i nie kontroluje się cały czas, po prostu tak się nie da. Jeśli przeprosi dziecko, zauważy, że zrobił błąd, to jest to ok.

Dzieci toksycznych rodziców nie mają łatwego życia. Wchodząc w dorosłość, muszą przepracować swoje dzieciństwo. Potem jako rodzice mogą być pełni obaw i wątpliwości, co do swojego rodzicielstwa.

Na skutek dorastania w toksycznym środowisku mogą wystąpić problemy z poczuciem winy, niskim poczuciem własnej wartości, niską dojrzałością emocjonalną, wybuchowością, depresją, nieprzystosowaniem społecznym, zaburzeniami lękowymi, zaburzonym obrazem siebie, uzależnieniami, brakiem umiejętności tworzenia zdrowych związków.

Miłością nie jest, gdy rodzic:

Krytykuje cię, twoje postępowanie i wybory.

Traktuje cię zawsze jak dziecko.

Przy ludziach pokazuje uroczy obraz siebie, a przy tobie staje się zdystansowany.

Manipuluje tobą za pomocą pieniędzy.

Obwinia cię o własne stany emocjonalne.

Ignoruje twoje uczucia i potrzeby.

Kontroluje cię.

Zwala na ciebie winę, za własne niepowodzenia.

2021 Copyright psycholozkaholistycznie.pl