Wzorce przywiązania

Wzorce przywiązania – jak wpływają na emocjonalne i społeczne funkcjonowanie dziecka

PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA

3 min read

Życie malutkiego człowieka od początku opiera się na relacji ze środowiskiem. Głównie z rodzicami. To oni są pierwszymi osobami, które uczą niemowlę radzić sobie w nowych warunkach, poza łonem matki. Zapewniają mu bezpieczeństwo, miłość, zrozumienie.

Tworzenie się więzi stanowi podwaliny do zbudowania odpornej na stres, empatycznej, pewnej siebie i swoich racji jednostki, budującej zdrowe relacje z innymi jednostkami, która dobrze radzi sobie w trudach codzienności, a w ciągu życia, nie rozwiną się różnego rodzaju zaburzenia. Przywiązanie najsilniej kształtuje się do 1 roku życia.

Ten temat stał się dla mnie szczególnie bliski w momencie urodzenia córki. Chciałam wychować ją najlepiej, jak potrafię. Chciałam zadbać o jej komfort, bezpieczeństwo, zdrowie fizyczne i psychiczne. Gdy trafiłam na materiał związany z przywiązaniem, wiedziałam, jak ważne jest, aby zawsze reagować na potrzeby dziecka. Zdawałam sobie sprawę, jak ważne jest własne nastawienie i podejście do nowego członka rodziny. Mimo że kosztuje nas to mnóstwo wyrzeczeń, to warto, jeśli chcemy, aby nasze dziecko było szczęśliwym człowiekiem.

Wyróżniamy 4 typy przywiązania:

1. Styl bezpieczny – jedyny prawidłowy styl przywiązania, charakteryzujący się silną i bezpieczną relacją z głównym opiekunem (opiekunami). Niemowlę spostrzega świat jako dobry i bezpieczny, opiekun jest dla niego „bezpieczną bazą”, a inni ludzie wydają się życzliwi. Dziecko w obecności figury przywiązania śmiało bada otoczenie, co jakiś czas zwracając się do niej, aby ukoiła ich niepewności. Gdy matka wychodzi, dziecko jest w lekkim w stresie, ale gdy wraca, dziecko cieszy się na jej widok. Ten styl tworzy się, gdy opiekun jest emocjonalnie i fizycznie dostępny oraz responsywny. Dzieci, które nabyły bezpieczny styl przywiązania, spostrzegają siebie jako osobę ważną, są bardziej spontaniczne i aktywne w kontaktach z innymi. Będą umieć prosić o pomoc w razie poczucia przeciążenia. Jako osoby dorosłe lepiej potrafią zrozumieć swoje emocje i uczucia, zdecydowanie lepiej będą radzić sobie w sytuacjach trudnych, w których trzeba poszukiwać rozwiązań.

Gdy rodzic jest niewrażliwy na potrzeby dziecka, dziecko jest zaniedbywane, mogą powstać wymienione poniżej style przywiązania:

2. Styl ambiwalentny – matka czasami reaguje na potrzeby niemowlęcia, a następnym razem je ignoruje bądź reaguje nieadekwatnie. Dziecko otrzymuje niespójny obraz funkcjonowania świata. Widzi go jako nieprzewidywalny. Jest niepewne w kontaktach z matką. Niemowlę często jest rozdrażnione, lękliwe, labilne emocjonalnie. Bardzo źle znosi rozstanie z matką, a po powrocie matki trudno jest im się uspokoić, okazują złość. Niemowlę podczas badania otoczenia może odczuwać lęk. Boi się, że inni dorośli również nie będą w stanie zaspokoić jego potrzeb. Dziecko nie odczuwa, aby miało wpływ na swoje życie. W dorosłym życiu staje się osobą zależną od innych, niepewną, lękliwą. Poczucie własnej wartości spada, pewność o swojej niezależności także.

3. Styl unikający – ten styl występuje, gdy matka jest emocjonalnie oraz fizycznie niedostępna dla dziecka, ignoruje jego potrzeby. Niemowlę reaguje obojętnością po wyjściu matki z pomieszczenia, a po jej powrocie ją ignoruje. Niemowlęta nie poszukują wsparcia u matki, wydają się niezależne. W czasie, gdy dorastają, inne osoby mogą wydawać się im być negatywnie nastawione, wrogie, niedostępne. Zahamowane zostają reakcje emocjonalne. Charakteryzować je może niskie poczucie własnej wartości, lękliwość, zdystansowanie.

4. Styl zdezorganizowany – powstaje, gdy opiekun jest przemocowy, stosuje budzące lęk zachowania. Dziecko z jednej strony traktuje opiekuna jako osobę godną zaufania, z drugiej strony może unikać z nią kontaktu np. wzrokowego.  Osoby dorosłe, które przejęły ten styl przywiązania, mogą mieć problem z regulacją emocji.

Możesz się teraz zastanawiać, czy aby na pewno między tobą a twoim dzieckiem wytworzył się bezpieczny styl przywiązania. Pragnę cię uspokoić. Zachowania dziecka mogą się różnić w zależności od jego temperamentu, nabytych już doświadczeń, a nawet ząbkowania i chorób.

Jako matka doskonale wiesz, że nie zawsze się da zachować stoicki spokój, być zawsze wypoczętą i radosną. To może wpływać na twoje myśli i postępowanie w stosunku do dziecka, ale nie należy się obwiniać. Jednak trzeba dalej pamiętać o dużych pokładach empatii do dziecka. Dbaj o siebie i ucz się radzić sobie ze stresem. To się bardzo przydaje w wychowywaniu dzieci. Jesteś najlepszą wersją matki, jaką możesz być dla swojego dziecka.

2021 Copyright psycholozkaholistycznie.pl